Samobójstwo Oświecenia?

Publikacje » Książki

Andrzej Zybertowicz z zespolem
Andrzej Zybertowicz z zespolem
Cena:49.00

Technologie zawsze zwalniały nas nie tylko od wysiłku fizycznego, ale także umysłowego i emocjonalnego. Nowe technologie - neuro, bio, nano oraz sztuczna inteligencja - przybliżają moment, gdy my-ludzie zostaniemy zwolnieni także z obowiązku istnienia. Osiągnięcia neuronauki przybliżają bowiem moment, gdy człowiek, tak jak go teraz rozumiemy, stanie się zbędny.

Książka wykazuje, iż przesłanie Oświecenia - budowanie lepszego ludzkiego świata poprzez rozumowe poznanie - oparte jest na błędnym pojmowaniu ludzkich procesów poznawczych. Obietnica w pełni rozumnej relacji człowieka ze światem wytworzyła mechanizm rozwoju technologicznego, który niedługo moze pozbawić nas zdolności do rozumienia świata. Rewolucja cyfrowa grozi bowiem cyfrowym totalitaryzmem, nowymi formami koncentracji nierówności i władzy, wreszcie „eksplozją” sztucznej inteligencji, za który nie nadąży żaden ludzki umysł.

Autorzy podpowiadają, jak powstrzymać inwazję wiedzy, która przynosi Wieki Ciemne.

Andrzej Zybertowicz z zespołem, Samóbójstwo Oświecenia? Jak neuronauka i nowe technologie pustoszą ludzki świat, Kraków 2015, ss. 524. Oprawa miękka ze skrzydełkami. 

Autorzy:

Andrzej Zybertowicz, Maciej Gurtowski, Katarzyna Tamborska, Mateusz Trawiński, Jan Waszewski

SPIS TREŚCI

Wprowadzenie (A. Zybertowicz) ↘ 9

Więcej niż zrównoważony rozwój ↘ 9

Neuronauka i cywilizacja ↘ 10

Prognoza ostrzegawcza i zadanie książki ↘ 13

Konstruktywizm i esencjalizm ↘ 14

Metoda ↘ 17

Struktura książki ↘ 21

Uwagi techniczne ↘ 28

Rozdział I: Oświecenie – utopia, która działa (A. Zybertowicz) ↘ 29

Wprowadzenie ↘ 29

Trzy wymiary niewiedzy ↘ 30

Zbrodnie nie wygaszają atrakcyjności idei ↘ 34

Błędne rozumienie poznania ↘ 35

Przesłanie Oświecenia ↘ 37

Niewidoczna utopijność? ↘ 38

Wezwanie nie do końca fałszywe ↘ 46

Epoka rządów rozumu ↘ 48

Radosny Robot ↘ 54

Podsumowanie ↘ 56

Rozdział II: Neuronauka, jej technologie i możliwości  (J. Waszewski i A. Zybertowicz) ↘ 59

Neuronauka – definicja ↘ 60

Trzeci wielki przewrót? ↘ 62

Potencjalności neuronauki – poznanie, manipulacja, przebudowa ↘ 63

Poznanie umysłu: technologie badań ↘ 64

Poznanie: umysł odkrywany czy konstruowany? ↘ 73

Oddziaływanie: neuromanipulacje, neurokontrola ↘ 78

Neuroprzebudowa – demontaż ograniczeń „fizycznych” człowieka ↘ 83

Neuronauka – w imadle technonauki ↘ 84

Neuromarketing – neurotechnologie na rynku ↘ 85

Neuronauka na tronie? ↘ 93

Świat wybity z ram – mikrostudium przypadku ↘ 95

Neuronauka i co dalej? ↘ 103

Rozdział III: Wizja natury ludzkiej w filozofii Oświecenia, neuronauce i teorii socjologicznej (M. Gurtowski) ↘ 105

Koncepcje natury ludzkiej w filozofii ↘ 106

Oświeceniowa wizja człowieka w kulturze i nauce współczesnej ↘ 115

Wizja człowieka w świetle ustaleń neuronauki ↘ 122

Koncepcja aktora i podmiotowości w teorii socjologicznej ↘ 137

Elementy neuronaukowej wizji człowieka w głównych nurtach współczesnej teorii socjologicznej ↘ 144

Założenia analizy ↘ 144

Funkcjonalizm ↘ 146

Ewolucjonizm ↘ 150

Teorie konfliktu ↘ 156

Interakcjonizm symboliczny ↘ 158

Teoria racjonalnego wyboru i teoria wymiany ↘ 162

Strukturalizm i teoria sieci ↘ 165

Teoria krytyczna ↘ 171

Dwa przykłady najnowszych teorii socjologicznych głównego nurtu ↘ 174

Socjologia a neuronauka ↘ 178

Podsumowanie ↘ 185

Rozdział IV: Automatyzacja i rewolucja cyfrowa (A. Zybertowicz) ↘ 189

Wprowadzenie ↘ 189

Skąpiec poznawczy ↘ 190

Automatyzacja ↘ 193

Nowe technologie jako dźwignia zmiany ↘ 198

Automatyzacja a Oświecenie ↘ 206

Poprzez Oświecenie do nowych Wieków Ciemnych? ↘ 208

„W przyszłość wkraczamy tyłem” – dwa końce kija ↘ 211

Od pisma do zhackowanego umysłu ↘ 215

Nowa, niewyczerpana rzeczywistość ↘ 222

Mechanizm kontrolny wyższego rzędu? ↘ 225

„Los człowieczeństwa, jakim je znamy” ↘ 228

Sekwencje, sekwencje ↘ 231

Rozdział V: Ewolucja systemów nadzoru (J. Waszewski) ↘ 233

Nowy nadzór – koncepcja Gary’ego T. Marxa ↘ 234

Główne trendy w nadzorze wskazywane w badaniach nad nadzorem ↘ 238

Nadzór z wykorzystaniem Big Data ↘ 241

Metafory kluczowe: „Wielki Brat” i panoptyzm ↘ 246

Surveillant assemblage ↘ 250

Sobowtóry cyfrowe: człowiek z bazy danych ↘ 253

Od zwykłych zagrożeń dla prywatności do zagrożeń dla prywatności mózgu ↘ 257

Segregacja społeczna a automatyzacja technik nadzoru ↘ 260

Zautomatyzowane profilowanie konsumentów jako technika nadzoru ↘ 264

Nadzór po zamachach 11 września 2001 – cezura kluczowa ↘ 267

Porty lotnicze jako laboratoria zmian w nadzorze ↘ 273

Przykład – nowa izraelska technika nadzoru w porcie lotniczym ↘ 278

Podsumowanie ↘ 281

Rozdział VI: W stronę transhumanistycznego wyścigu zbrojeń (J. Waszewski) ↘ 285

Interfejsy mózg-komputer ↘ 291

Human Assisted Neural Devices, „HAND” ↘ 294

Neuroscience Technologies ↘ 298

Counter Suicide Bomber ↘ 303

Silent Talk i Electric Field Detector (E-FED) ↘ 303

Bits to Behavior via Brains (B3) ↘ 305

Mathematics of the Brain (MoB) ↘ 308

Full Spectrum Learning ↘ 309

Projekty DARPA. Podsumowanie ↘ 310

Rozdział VII: Oświeceniowa misja czy „Realpolitik”? Dyplomacja amerykańska w świetle depesz Wikileaks (M. Trawiński) ↘ 313

Cel analizy ↘ 317

Czym jest Wikileaks? ↘ 317

Uzasadnienie wyboru przedmiotu analizy ↘ 319

Oświeceniowy model człowieka ↘ 321

Perspektywa metodologiczna ↘ 322

Struktura próby analizowanych depesz ↘ 324

Analiza depesz ↘ 325

Perspektywa oświeceniowa ↘ 328

Umysł uniwersalny ↘ 328

Umysł logiczny ↘ 333

Umysł interesowny – zorientowany na cele ↘ 336

Perspektywa nieoświeceniowa ↘ 341

Umysł wcielony ↘ 341

Umysł emocjonalny ↘ 343

Umysł pozbawiony neutralności ↘ 346

Umysł niedosłowny ↘ 348

Podsumowanie ↘ 352

Rozdział VIII: Technonauka i przyszłość władzy (A. Zybertowicz) ↘ 357

Intymny związek ↘ 357

Dwa pola: technonauka i władza ↘ 359

Typologie władzy ↘ 364

Władza bez podmiotu i władza podmiotowa ↘ 367

Zasoby mocy społecznej ↘ 373

Dostęp do zasobów mocy – ilustracje ↘ 375

A-moralne korporacje, czyli kapitalizm drobnego druku ↘ 386

Perspektywa buntu ↘ 394

Otwieranie ograniczeń pola władzy? ↘ 396

Wzrost nierówności a perspektywy władzy ↘ 399

Point of no return? ↘ 401

Cyfryzacja zamiast demokracji? ↘ 407

Podsumowanie ↘ 409

Rozdział IX: Czy kontrtendencja? Nowe technologie a demokratyzacja władzy (K. Tamborska i J. Waszewski) ↘ 411

Koniec władzy? ↘ 412

Czy jest nam bliżej do demokratyzacji władzy? ↘ 417

Gdzie należy szukać ośrodków władzy? ↘ 418

Skutki pomijania w analizach władzy zjawiska Big Data ↘ 420

Rosja – przykład władzy scentralizowanej i decyzyjnej? ↘ 424

Podsumowanie ↘ 427

Bilans (A. Zybertowicz) ↘ 429

Wyniki ↘ 430

Wnioski ↘ 440

Katastrofizm – czy to poważne? ↘ 442

Paradoks anty-innowacji ↘ 442

Naukowcy przeciwko rozumowi? ↘ 447

Odczarować Oświecenie ↘ 448

Punkt oparcia ↘ 450

Aneks ↘ 453

Bibliografia ↘ 461

Indeks osobowy ↘ 505